De basis van de personenbelasting in België
In België wordt je inkomen uit arbeid belast via de personenbelasting (PB). Het systeem is progressief: je inkomen wordt in schijven verdeeld en elke schijf wordt aan een eigen tarief belast, van 25 % tot 50 %. Een deel van je loon houdt je werkgever elke maand al in (de bedrijfsvoorheffing), en je gemeente legt nog een eigen belasting bovenop de federale belasting. Dit hoofdstuk legt de grote principes uit en is geen fiscaal advies.
- Tel je belastbare inkomsten van het jaar op (loon, inkomen als zelfstandige enz.) na aftrek van sociale bijdragen en beroepskosten.
- Pas het progressieve schijventarief toe: alleen het deel van het inkomen boven een grens wordt aan het hogere tarief belast, niet het geheel.
- Verreken het effect van de belastingvrije som, het deel van je inkomen waarop je in principe geen belasting betaalt.
- Tel de gemeentelijke opcentiemen erbij, een percentage van de federale belasting bepaald door je gemeente, en vergelijk het totaal met de reeds ingehouden voorheffing.
Waar het om gaat
De personenbelasting (PB) is de Belgische belasting op de inkomsten van particulieren: lonen, inkomsten als zelfstandige, pensioenen, huurinkomsten enz. Ze berust op progressiviteit via cumulatieve schijven. Voor inkomsten 2025 (aanslagjaar 2026) telt het federale tarief vier schijven: 25 % tot 16.320 €, 40 % van 16.320 € tot 28.800 €, 45 % van 28.800 € tot 49.840 €, en 50 % boven 49.840 €. Het kernpunt: elke schijf wordt enkel aan haar eigen tarief belast. De belastingvrije som — 10.910 € voor inkomsten 2025, opgetrokken tot 11.180 € voor inkomsten 2026 — is een deel van het inkomen dat in principe niet wordt belast. De meeste werknemers betalen de PB nooit in één keer: hun werkgever houdt elke maand de bedrijfsvoorheffing in, een voorschot op de belasting. Tot slot is België een federale staat: hoewel het basistarief federaal en uniform is, hebben de Gewesten (Vlaanderen, Wallonië, Brussels Hoofdstedelijk Gewest) eigen fiscale bevoegdheden (onder meer rond wonen en bepaalde verminderingen), en vooral voegt elke gemeente gemeentelijke opcentiemen toe, berekend als percentage van de federale belasting. Die opcentiemen verschillen sterk per gemeente. Dit hoofdstuk is informatief en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies.